Portal - Biecz
Strona główna / Pionierzy przemysłu naftowego / Jadwiga Straszewska
Piątek - 14 grudnia 2018 Alfreda, Izydora, Zoriny     
AKTUALNOŚCI
Anna i Tadeusz Pabisowie
Fundacja
Muzeum - film
Kopalnia Nafty w Pustym Lesie
Tadeusz Pabis (deutsche Ver.)
Od kopanki do szybu
Pionierzy przemysłu naftowego
Skaza na pomniku...
Wie war das mit dem Petroleum?
What was it with petroleum?
30-lecie muzeum - film
Wybitni naftowcy
Kalendariun Gorlicko - Jasielskie
Kopalnie, kopanki i szyby...
Historia Przemysłu naftowego
Ziemia gorlicka kolebką światowego przemysłu naftowego-film
Poszukiwania Nafty i Gazu Jasło
Książki które warto przeczytać - e-book + film
Jak do nas dojechać
Wieś Libusza
Święta Barbara
Legendy...
Nasze osiągnięcia
Lotnicze wspomnienia - e-book
Napisali o nas...
Linki
Kontakt
polski
Pionierzy ...

Tadeusz Pabis

Hr. Straszewska Jadwiga (1826 – 1903)

Dziedziczka Lipinek, właścicielka kopalni i rafinerii

                        Urodziła się 14 października 1826 r., córka Teofila i Karoliny Zaklika. Do czasu I rozbioru Polski Lipinki były własnością Wielopolskich. W 1776 r. rząd austriacki wystawił królewszczyzny na licytacje. Lipinki zakupił hr Eweryst Kuropatnicki herbu Nieczuja. Kuropatnicki zmarł w 1788 r. Pozostawił syna i córkę. Dzieci Kuropatnickich nie weszły w związki małżeńskie, zmarły bezpotomnie. Dlatego syn E. Kuropatnicki, Józef umierając oddał Lipinki ciotecznemu bratu Teofilowi Łętowskiemu ożenionemu ze wspomnianą Karoliną Zaklika. Zaś po Teofilu Łętowskim odziedziczyła Lipinki jego córka Jadwiga, która zawarła związek małżeński z Franciszkiem Straszewskim z Rzeszowa. Małżeństwo zamieszkało we dworze Kuropatnickich w Lipinkach.

         W połowie XIX w. w dobrach hr Jadwigi Straszewskiej administratorem był Wacław Pieniążek, który już od dawna interesował się wyciekami oleju skalnego w tym rejonie. Zachęcił on swego brata inż. Ivo Pieniążka i zaczęto w 1854 r. kopać szyb w pobliżu rzeki Libuszanka, gdzie pojawiały się znaczne wycieki ropne. Do tych prac zatrudniono chłopów dworskich, a roboty nadzorował inż. Ivo Pieniążek. Ściany studni okładano drzewem, a miejsca gdzie pojawiały się żyły wodne, wykładano sadłem i ubijano ziemią. Po kilkunastu dniach mozolnej pracy – ku wielkiej radości właścicielki majątku, nadzorcy i robotników w kopance o głębokości 20 m. pojawił się obfity przypływ ropy naftowej, koloru czarnego. Ta pierwsza kopanka „Anna”(dziś jako zabytek) dała początek kopalnictwu naftowemu w rejonie Lipinek i Libuszy.

         Hr Jadwiga Straszewska nie mając zbytu na surowiec, wybudowała w 1859 r. rafinerię nafty w Lipinkach. Przedsięwzięcie sfinansowali członkowie powstałych spółek naftowych; „Straszewska – Fibich” i „Stawiarski –Straszewska”. Rafineria, którą systematycznie modernizowano, jako pierwsza w Galicji podjęła się między innymi wyrobu parafiny, którą eksportowano do Anglii, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwecji i Francji. Dyrektorem rafinerii był inż. Ivo Pieniążek, kierownikiem technicznym – dr Stefan Bartoszewicz, buchalterem – Wiktor Konopnicki, rachmistrzem – Józef Wilusz i in.

         W Lipinkach otrzymywano ropę z głębokości 80 – 150 m., a pustych szybów prawie nie było. Produkcja początkowo wynosiła do 250 ton miesięcznie, mimo, że wiercenie było ręczne i nigdy nie wiercono dwóch szybów jednocześnie, tylko po ukończeniu jednego, rozpoczynano następny. Administracja kopalni była bardzo konsekwentna - rafineria nafty usytuowana była prawie na terytorium kopalni, nie było rurociągu z kopalni do rafinerii, a ropę przewożono w beczkach, w  ten sposób furmani i konie dworskie  mieli zajęcie, a dwór miał zarobek.

                W 1874 r. w Lipinkach prowadziły działalność wiertniczą i wydobywczą dwie firmy: „Stawiarski Seweryn i Jadwiga Straszewska na gruntach dworskich i włościańskich, a w 1881 r. aż 6 firm prowadziło roboty górnicze w tym rejonie. Mniej więcej do roku 1880 wydobywanie ropy odbywało się ręcznie za pomocą wiader i kołowrotków, dopiero z początkiem XX w został zamontowany żuraw pompowy napędzany maszyną parową i pewna ilość szybów została zmechanizowana.

         W 1870 r. z wnuczką Jadwigi Straszewskiej, również Jadwigą z domu Fibich, ożenił się Wincenty Byszewski herbu Jastrzębiec. Hr. Jadwiga Straszewska zmarła 14 lipca 1903 r. Pochowana została w podziemiach kaplicy cmentarnej. W Lipińskim kościele znajduje się epitafium następującej treści: „Jadwiga z Łętowskich Straszewska. Dziedziczka Lipinek, Opiekunka włościan ur 14 10 1826 + 14 07 1903 r. Cześć Jej pamięci! O modlitwę za duszę babki proszą: Jadwiga i Wincenty z Drozdowa Byszewscy”.

         Byszewscy po odziedziczeniu majątku po J. Straszewskiej, do 1913 r. prowadzili interesy naftowe, bowiem ich głównym zajęciem było prowadzenie dworu. Majątek ten obejmował 211 ha lasów, 64 ha użytków rolnych, nie licząc 136 ha pól naftowych. Byszewscy zajmowali się hodowlą rasowego bydła oraz koni wierzchowych pod siodło. Uprawiali oni hippikę.

         W 1913 r. na kopalni „Lipa” w Lipinkach znajdowało się 126  odwiertów, a produkcja miesięczna wynosiła ok. 200 ton ropy. W 1914 r. kopalnia „Lipa” została sprzedana wraz z rafinerią francuskiej firmie „Grabownica”.

                W 1914 r. na kopalni w Lipinkach znajdowało się 200 szybów. Z chwilą wybuchu I wojny światowej kopalnie w Lipinkach zostały całkowicie zniszczone przez wycofujące się wojska austriackie, jako własność Francuzka. Zdewastowaniu uległy też wszystkie urządzenia tak na kopalniach jak i rafinerii.

© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: libusza@onet.eu